ميرزا محمد حيدر دوغلات

42

تاريخ رشيدى ( فارسي )

استظهار به كثرت اتباع و اشياع خويش گرم بود ، مجموع سر اطاعت و فرمان‌بردارى به يك كس فرو نمىآوردند و سنّت اللّه چنان جاريست كه هر كثرتى را كه جهت وحدتى نباشد كه حافظ آن بود ، زود به فساد انجامد و هر مملكت را كه والى نبود كه مجموع اهالى آن امثال اوامر و نواهى او را واجب و لازم شمرند و از حكم و فرموده او به هيچ وجه تجاوز روا ندارند ، نظام احوال و اوضاع آن البته اختلال پذيرد . جهان بىجهانبان تن بىسرست * تن بىسر از خاك ره كمترست بنابراين اميرحسين و حضرت صاحب‌قران با يكديگر ( 20 ر ) مشورت كرده مصلحت در آن دانستند كه از « 1 » نسل جغتاى خان يكى را به خانى بردارند و جهت امضاء آن عهد هم در سال سنه « 2 » خمس و ستين و سبعمايه « 3 » 107 ، جميع امرا و نويينان را جمع آورده و قورلتاى كرده و در باب مصالح سلطنت و كفايت مهمات مملكت سخن راندند و رأى بر آن قرار يافت كه كابلشاه اغلن پسر دورجى « 4 » ابن ايلچيكداى ابن دواخان را كه از وهم آسيب نقليات روزگار به حصار شعار فقر و لباس درويش درآمده بود ، از آن كسوت بيرون آرند و قامت اقبالش را به خلعت عالى طراز ترخانى بيارايند و از براى اتمام اين مهم ، نظم : يكى جشن كردند با زيب و ساز * كه در وصف آن قصه گردد دراز ز سيم و زر و نعمت و خواسته * همه صحن گيتى بياراسته و به اتفاق ، كابلشاه اغلن را بر تخت سلطنت نشاندند و به رسمى كه آيين سلاطين ترك است او را كاسه 108 داشته ، بيت « 5 » : همه سرفرازان و گردن‌كشان * به يك بار نه بار « 6 » زانو زدند و اميرحيدر اندر خودى 109 كه در بند بود به زنده « 7 » چشم « 8 » سپردند و همان شب كار او بساخت و تخت وجودش والى حيات پرداخت .

--> ( 1 ) . نت : - از . ( 2 ) . نگ : - سنه . ( 3 ) . نگ : + هجرى . ( 4 ) . نت : رودجى . ( 5 ) . نت : - بيت . ( 6 ) . نت : باز . ( 7 ) . نت : زيده . ( 8 ) . نگ : زيده حشم .